Hoezo is slaap nou zo belangrijk? Welke voordelen zitten er aan een goede nachtrust en wat zijn de gevolgen van slecht/te weinig slaap? Gemiddeld ben je jaarlijks circa 3 duizend uur aan het slapen (Basics, 2006). Het is dan ook niet meer dan normaal om er vraagtekens bij te zetten of dit wel zo nodig is.
Slapen is belangrijk
Een goede nachtrust is van vitaal belang. Slaap zorgt ervoor dat we uitgerust wakker worden en krachtig een nieuwe dag kunnen beginnen. Voor veel mensen is er nog sprake dat zij slaap zien als iets wat zonde is van de tijd. Maar wanneer je de waarde van slaap ontdekt dan besef je dat de tijd waarin je slaapt even waardevol is als de tijd waarin je wakker bent (Huffington, 2016).
Tijdens de uren dat je slaapt spelen zich diversen neurologische activiteiten af. Het is een enorm waardevolle periode voor herstel, geheugenconsolidatie, cognitief onderhoud en voor een grote chemische schoonmaak. Je hersenen zijn ’s nachts bezig met verwerken, organiseren, groeien, bouwen en herstellen, zowel voor je lichaam als voor je geest (Boyer, 2020).
Wanneer je slaapt nemen de hersenen de tijd om een schoonmaak te houden van allerlei afvalstoffen. Wanneer deze afvalstoffen niet kunnen worden afgevoerd, door weinig of geen slaap, kan dit zorgen voor cognitieve achteruitgang. Denk hierbij aan processen rondom aandacht, informatieverwerking, denken en leren (Huffington, 2016). Dit zou verklaren waarom mensen met slaaptekort mentaal vermoeid raken, minder goed kunnen denken en slechter in staat zijn om beslissingen te maken. Omdat dit proces van het afvoeren van afvalstoffen s’ nachts het hardst bezig is, is elk uurtje extra slaap van cruciaal belang.
Slaap beïnvloed de psychische gezondheid even ingrijpend als dat voor de fysieke gezondheid geldt. Wanneer je te weinig slaapt zal dit dan ook zorgen voor een verlaagde weerstand. Hierdoor ben je vatbaarder voor allerlei huis- tuin- en keukenaandoeningen. Het immuunsysteem is tijdens het slapen bezig met het afscheiden van cytokines. Cytokinen zijn de stoffen van het immuunsysteem die een ontsteking doen remmen of ontstaan. Deze cytokinen zorgen dus voor een immuunrespons en worden tijdens het slapen geproduceerd. Te weinig slaap zorgt voor een disbalans tussen de twee cytokinen (Hutchison, 2009). Vandaar dat je sneller ziek bent als je te weinig hebt geslapen. Goed slapen draagt dus bij aan het vermogen van je immuunsysteem (Hylkema, 2017).
Er valt dus wel te concluderen dat slaap erg belangrijk wil je je optimale zelf zijn. Denk niet te snel dat het weggegooide tijd is want het zal de tijd die je wakker bent enkel positief beïnvloeden. Neem de tijd om te slapen en merk er de voordelen van. Luister hier naar de podcast van SamenGezond voor feiten en fabels over slaap en ontdek tips voor een betere nachtrust.
Bronnen
Basics, B. (2006). Understanding sleep. National Institute of Neurological Disorders and Stroke, Bethesda.
Huffington, A. (2016). De slaaprevolutie: het belang van slaap, rust & herstel. Lev..
Hutchison, W. Selectieve toename van rem-slaap bij de mens door diepe hersenstimulatie van de pons. Tijdschrift voor Neurologie & Neurochirurgie vol, 110(6-2009), 305.
Hylkema, T., & Loos, S. (2017). Goede slaap een verschil van dag en nacht. Tijdschrift voor praktijkondersteuning, 12(1), 8-11.
Kuin, M., & Boyer, B. (2020). Belangrijk om te weten voordat je goed kunt slapen. In Mijn Slaap Plan (pp. 17-34). Bohn Stafleu van Loghum, Houten.